SQ4MN / Anteny
Konstrukcje · 2 m / 70 cm
Anteny, których nie ma w książkach
Marian projektuje anteny we własnej głowie, a stawia je na balkonie wysokiego piętra w Warszawie. Dwie konstrukcje z 2026 roku — i fizyka, która za nimi stoi.
11 września 2026 · antena dwupasmowa
Trzecia antena z resztek dwóch
Po budowie dwóch anten — na 2 m i na 70 cm — zostały elementy. Zamiast czekać na „kiedyś”, trafiły na wspólny bom. Tak powstała antena, która pracuje w obu pasmach naraz.
Na zdjęciu widać dwie rodziny aluminiowych elementów: dwa długie i kilka wyraźnie krótszych. Stoją pionowo, więc antena pracuje w polaryzacji pionowej — tej samej, której używają przemienniki FM. Pośrodku, zamiast zwykłego pręta, stoi wysoka, wąska pętla z rurki miedzianej.
„Antena na 2 pasma. Zrobiona z elementów pozostałych po budowie 2 anten na 2 m i 70 cm. Działa doskonale.”Marian SQ4MN
Serce anteny
Dipol zamknięty z rurki miedzianej
„Najciekawszym elementem jest dipol zamknięty wykonany z rurki miedzianej. Jest to moje całkowicie oryginalne rozwiązanie, które stosuję w innych antenach. Nie lubię dipoli otwartych.”Marian SQ4MN
Dipol otwarty to dwa pręty z przerwą pośrodku. Dipol zamknięty wygląda tak, jakby złożyć dwa dipole równolegle i spiąć je na końcach w wąską pętlę. Kabel dochodzi tylko do jednej gałęzi, druga biegnie w całości.
W obu gałęziach płynie ten sam prąd, więc przy tej samej mocy w punkcie zasilania płynie go o połowę mniej, a impedancja rośnie czterokrotnie. Elementy bierne Yagi tę impedancję obniżają — dlatego dipol zamknięty tak dobrze czuje się właśnie w antenach kierunkowych. Ma też szersze pasmo pracy: przy antenie na dwa pasma to cecha bezcenna.
Pokrewieństwo pasm
3 × 145 = 435
Dipol półfalowy rezonuje także na nieparzystych wielokrotnościach swojej częstotliwości. Na pręcie mieści się wtedy nie pół fali, a trzy połówki.
Trzecia harmoniczna dwumetrówki to 435 MHz — sam środek pasma 70 cm. Dwa pasma, w których pracuje Marian, są ze sobą spokrewnione. Jak to wykorzystał w swojej antenie — to już jego tajemnica.
Wariant SQ4MN
Pętla półfalowa: symetryzator 4:1
Promiennikiem jest dipol zamknięty zaprojektowany na ok. 200 Ω. Kabel 50 Ω dochodzi do niego przez pętlę z kabla o długości pół fali, a oploty są spięte ze środkiem dipola na belce.
Pętla z kabla o długości pół fali (z uwzględnieniem współczynnika skrócenia kabla) odwraca fazę sygnału. Na dwóch końcach dipola pojawiają się więc napięcia w przeciwfazie, jak trzeba — a impedancja widziana od strony kabla spada czterokrotnie: z ok. 200 Ω na 50 Ω.
To symetryzator napięciowy, nie dławik. Pętlę robi się z kabla z miedzianym oplotem i lutuje starannie, bo niechlujne połączenia psują dopasowanie i symetrię.
Odcinek przycięty według katalogowego VF ma zwykle rezonans kilka procent niżej, dlatego długość sprawdza się analizatorem.
4 września 2026 · Yagi 70 cm
Bom, który przestał tańczyć na wietrze
Marian dołożył pod bom swojej długiej Yagi drugą, grubszą rurę. Zakotwiczona w masywnej obejmie, biegnie od balkonu do końca bomu i podpiera antenę tuż przy reflektorze.
Zamiast anteny wiszącej na jednym uchwycie przy maszcie powstała sztywna rama o dwóch punktach podparcia. Obejmy przestają pracować, kabel nie przeciera się na krawędziach, a koniec bomu — dotąd najbardziej rozhuśtany punkt konstrukcji — stoi w miejscu.
Rura podpory leży poziomo, jak bom — prostopadle do pionowych elementów. Dla fali spolaryzowanej pionowo jest niemal przezroczysta.
„Nie zauważyłem pogorszenia parametrów.”Marian SQ4MN
Parametry
Tajemnica konstruktora
„Nie publikuję parametrów, bo uznano by to za oszustwo z mojej strony. Nie ma jej nigdzie w literaturze, bo powstała w mojej głowie.”Marian SQ4MN
W krótkofalarstwie o antenie najlepiej świadczą łączności i raporty, a nie liczby z katalogu. Marian woli, żeby jego antena broniła się w eterze, nie w tabelce.
Marian był też konsultantem merytorycznym poradnika budowy anteny Yagi na 2 m i 70 cm na sq5cba.pl.
| Pasma | 2 m · 70 cm |
|---|---|
| Dipol | zamknięty, rurka miedziana |
| Pozostałe elementy | aluminium, z odzysku |
| Zysk | █████ |
| SWR na 2 m | █████ |
| SWR na 70 cm | █████ |
| Przód/tył | █████ |
| Źródło konstrukcji | głowa SQ4MN |
Działa doskonale
Zdjęcia · fot. Marian SQ4MN


