Przejdź do treści
SQ4MNMarian · Warszawa

SQ4MN / Anteny

Konstrukcje · 2 m / 70 cm

Anteny, których nie ma w książkach

Marian projektuje anteny we własnej głowie, a stawia je na balkonie wysokiego piętra w Warszawie. Dwie konstrukcje z 2026 roku — i fizyka, która za nimi stoi.

Dwupasmowa 2 m + 70 cmYagi 70 cm, dwie podporyDipol zamknięty Cu
Długa antena Yagi na 70 cm z pionowymi elementami na balkonie wysokiego piętra, w tle wieżowce centrum Warszawy
Yagi 70 cm · w tle centrum Warszawy · fot. Marian

11 września 2026 · antena dwupasmowa

Trzecia antena z resztek dwóch

Po budowie dwóch anten — na 2 m i na 70 cm — zostały elementy. Zamiast czekać na „kiedyś”, trafiły na wspólny bom. Tak powstała antena, która pracuje w obu pasmach naraz.

Na zdjęciu widać dwie rodziny aluminiowych elementów: dwa długie i kilka wyraźnie krótszych. Stoją pionowo, więc antena pracuje w polaryzacji pionowej — tej samej, której używają przemienniki FM. Pośrodku, zamiast zwykłego pręta, stoi wysoka, wąska pętla z rurki miedzianej.

„Antena na 2 pasma. Zrobiona z elementów pozostałych po budowie 2 anten na 2 m i 70 cm. Działa doskonale.”Marian SQ4MN
Pasmo 2 m144–146
Pasmo 70 cm430–440
λ/2 · 145 MHz103 cm
λ/2 · 435 MHz34 cm
Antena dwupasmowa na balkonie: poziomy bom, pionowe elementy aluminiowe i wysoka pętla z miedzianej rurki
Dwupasmowa 2 m + 70 cm · fot. Marian

Serce anteny

Dipol zamknięty z rurki miedzianej

„Najciekawszym elementem jest dipol zamknięty wykonany z rurki miedzianej. Jest to moje całkowicie oryginalne rozwiązanie, które stosuję w innych antenach. Nie lubię dipoli otwartych.”Marian SQ4MN
Rozkład prądu
zasilanie dipol zamknięty · dwie gałęzie, ten sam prąd
Impedancja · wolna przestrzeń≈ 290 Ω
W antenie Yagiok. 50–75 Ω
Prąd w punkcie zasilania½ I
Pasmo pracyszersze
Zbliżenie: pętla dipola zamkniętego przy końcu aluminiowego bomu
Dipol pętlowy przy bomie · fot. Marian

Dipol otwarty to dwa pręty z przerwą pośrodku. Dipol zamknięty wygląda tak, jakby złożyć dwa dipole równolegle i spiąć je na końcach w wąską pętlę. Kabel dochodzi tylko do jednej gałęzi, druga biegnie w całości.

W obu gałęziach płynie ten sam prąd, więc przy tej samej mocy w punkcie zasilania płynie go o połowę mniej, a impedancja rośnie czterokrotnie. Elementy bierne Yagi tę impedancję obniżają — dlatego dipol zamknięty tak dobrze czuje się właśnie w antenach kierunkowych. Ma też szersze pasmo pracy: przy antenie na dwa pasma to cecha bezcenna.

Pokrewieństwo pasm

3 × 145 = 435

Dipol półfalowy rezonuje także na nieparzystych wielokrotnościach swojej częstotliwości. Na pręcie mieści się wtedy nie pół fali, a trzy połówki.

Trzecia harmoniczna dwumetrówki to 435 MHz — sam środek pasma 70 cm. Dwa pasma, w których pracuje Marian, są ze sobą spokrewnione. Jak to wykorzystał w swojej antenie — to już jego tajemnica.

Fala stojąca na dipolu

Wariant SQ4MN

Pętla półfalowa: symetryzator 4:1

Promiennikiem jest dipol zamknięty zaprojektowany na ok. 200 Ω. Kabel 50 Ω dochodzi do niego przez pętlę z kabla o długości pół fali, a oploty są spięte ze środkiem dipola na belce.

Długość pętli
belka kabel 50 Ω pętla λ/2 · VF oploty → środek dipola dipol ~200 Ω
Częstotliwość145,000 MHz
λ/2 w powietrzu1034 mm
Długość pętli682 mm
Przekładnia50 → 200 Ω

Pętla z kabla o długości pół fali (z uwzględnieniem współczynnika skrócenia kabla) odwraca fazę sygnału. Na dwóch końcach dipola pojawiają się więc napięcia w przeciwfazie, jak trzeba — a impedancja widziana od strony kabla spada czterokrotnie: z ok. 200 Ω na 50 Ω.

To symetryzator napięciowy, nie dławik. Pętlę robi się z kabla z miedzianym oplotem i lutuje starannie, bo niechlujne połączenia psują dopasowanie i symetrię.

145 MHz · VF 0,66≈ 683 mm
435 MHz · VF 0,66≈ 228 mm

Odcinek przycięty według katalogowego VF ma zwykle rezonans kilka procent niżej, dlatego długość sprawdza się analizatorem.

4 września 2026 · Yagi 70 cm

Bom, który przestał tańczyć na wietrze

Marian dołożył pod bom swojej długiej Yagi drugą, grubszą rurę. Zakotwiczona w masywnej obejmie, biegnie od balkonu do końca bomu i podpiera antenę tuż przy reflektorze.

Gruba rura podpory w masywnej obejmie na stalowym wysięgniku z balkonu
Obejma podpory · fot. Marian

Zamiast anteny wiszącej na jednym uchwycie przy maszcie powstała sztywna rama o dwóch punktach podparcia. Obejmy przestają pracować, kabel nie przeciera się na krawędziach, a koniec bomu — dotąd najbardziej rozhuśtany punkt konstrukcji — stoi w miejscu.

Rura podpory leży poziomo, jak bom — prostopadle do pionowych elementów. Dla fali spolaryzowanej pionowo jest niemal przezroczysta.

„Nie zauważyłem pogorszenia parametrów.”Marian SQ4MN
Ugięcie bomu na wietrze12 m/s
Wiatr12 m/s
Napór ∝ v²× 1,44
Jeden uchwyt100 %
Dwie podpory10 %

Parametry

Tajemnica konstruktora

„Nie publikuję parametrów, bo uznano by to za oszustwo z mojej strony. Nie ma jej nigdzie w literaturze, bo powstała w mojej głowie.”Marian SQ4MN

W krótkofalarstwie o antenie najlepiej świadczą łączności i raporty, a nie liczby z katalogu. Marian woli, żeby jego antena broniła się w eterze, nie w tabelce.

Marian był też konsultantem merytorycznym poradnika budowy anteny Yagi na 2 m i 70 cm na sq5cba.pl.

Karta anteny · egz. jedyny
Pasma2 m · 70 cm
Dipolzamknięty, rurka miedziana
Pozostałe elementyaluminium, z odzysku
Zysk█████
SWR na 2 m█████
SWR na 70 cm█████
Przód/tył█████
Źródło konstrukcjigłowa SQ4MN

Działa doskonale

Zdjęcia · fot. Marian SQ4MN

Z balkonu i z ulicy